جمعيت زيادى از ساير قبايل عرب بود . در اين ميان ، قريش به لحاظ سوابق تسلط و بستگى با رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم موقعيتى برتر داشت جز آن كه قريش در طول سالهاى بعثت و هجرت ، دچار تشتت شده بود . حتى پيش از آن كه اسلام در ميان قريش سبب اختلاف و چندگانگى شود ، ميان بنى هاشم و بنى اميه رقابتهايى وجود داشت . پيدايى نبوت در ميان بنى هاشم ، نه تنها بنى اميه بلكه ساير تيره‌هاى مهم قريشى مكه را نيز به حسادت واداشت . اين حسادت تا به حدى بود كه رسماً به نبوت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اعتراض كرده و كسان ديگرى را مستحق نبوت مىدانستند . « 1 » اينها مسائل پيشين بود كه قريش ، يا به تعبيرى اكثريت قريش ، و يا حتى به تعبير بهتر بنى اميه و برخى از همپيمانان آن مثل بنى مخزوم را ، در برابر اسلام قرار داد . اينان كه نماينده‌شان - پس از كشته شدن سران آنها در بدر - ابوسفيان بود ، هنگام فتح مكه ايمان آوردند و روشن بود كه فقط مصالح وقت بود كه آنان را به پذيرش اسلام وادار كرده بود . اين دسته را « طلقا » مىناميدند ؛ اين نامى بود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى آنان برگزيده بود . اين بخشى از نيروى قريش بود كه موقعيتى در سال آخر حيات رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نداشت . اما جز آنان ، بسيارى از قريش ايمان آورده بودند ، كه عثمان بن عفان اموى نيز در شمار آنان بود ، آنها از مسلمانان عهد بعثت به شمار مىآمدند . در شمار اين افراد بايد از ابوبكر و عمر ، از دو تيرهء قريشى بنى تيم و بنى عدى ، ياد كرد . در جمع مهاجران ، بنى هاشم هنوز مغضوب همه جناحهاى قريش بودند . دليل اين امر افزون بر سوابق تاريخى پيش از اسلام ، آن بود كه در طى بدر و احد ، شمار فراوانى از افراد خاندانهاى مزبور به دست على بن ابى طالب عليهما السلام و حمزه به قتل رسيده بودند . اين ممكن نيست كه بپذيريم اين امر ، واكنشى در افراد وابسته به آنها با توجه به پيوندهاى مستحكم قبيله‌اى و خاندانى - ايجاد نكرده باشد . زمانى در عهد خلافت عثمان ، وى به امام على عليه السلام مىگفت : اگر قريش تو را دوست نمىدارند گناه من چيست ؟ تو كسان زيادى از آنان را به قتل رسانده‌اى كه چهره‌شان چونان طلا مىدرخشيد . « 2 » فاطمه - سلام الله عليها - نيز مشكل را در شمشير على عليه السلام جستجو كرده و دليل نگرانى قريش را رفتار امام در برخورد با كفار ، در جنگهاى دوران پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم مىديد . « 3 »

--> ( 1 ) . زخرف ( 43 ) آيه 32 ؛ احقاف ( 46 ) آيه 11 ، 53 ؛ و نك : انساب الاشراف ، ج 1 ، صص 184 ، 196 ، 197 ( 2 ) . نثرالدر ، ج 2 ، ص 68 ؛ معرفة الصحابه ، ابونعيم اصبهانى ، ج 1 ، ص 301 ؛ مسائل الامامة ص 56 ؛ الوافدات من النساء على معاويه ، ص 30 ( 3 ) . نثرالدر ، ج 4 ، ص 14 . ابن ابى الحديد نيز مىنويسد كه قريش ، على عليه السلام را قاتل عزيزان خود مىدانستند ، و اين خونها گرچه براى اسلام ريخته شده بود اما از شمشير على عليه السلام چكيده بود ؛ نك : شرح نهج البلاغه ، ج 13 ، ص 300 .